Twierdza
Przemyśl
Kazimierz Maria Osiński
Urodził się 14 grudnia 1883 r. w Przemyślu, w rodzinie zasłużonej dla miasta, o dużych tradycjach patriotycznych. Jego ojciec Michał Osiński był m.in. założycielem i dyrektorem Banku Rzemieślników i Rolników i wiceprezesem Stowarzyszenia Rękodzielników „Gwiazda”. Miał czternaścioro rodzeństwa : 11 braci i 3 siostry.
Naukę rozpoczął w Przemyślu, a szkołę średnią ukończył w Krakowie zdając tam egzamin dojrzałości. Następnie podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej, uzyskując tytuł inżyniera architekta. Swoją wiedzę poszerzał na wydziałach : archeologii, etnografii, filozofii i literatury polskiej.
Pierwszą pracę zawodową podjął jako praktykant w biurze architektoniczno-budowlanym inż. Stanisława Majerskiego, znanego projektanta i wykonawcy wielu obiektów na terenie Przemyśla i Galicji.
Od młodzieńczych lat interesował się i zbierał różne pamiątki z dawnych lat, takie jak stare monety, zabytki, książki, poświęcając tej pasji nie tylko czas, ale także własne znaczne środki finansowe. W realizacji tej pasji pomagał mu brat Tadeusz Osiński. Z ich inicjatywy 14 lutego 1909 r. powstało w PrzemyśluTowarzystwo Przyjaciół Nauk, którego statut będący odpowiednikiem statutów podobnych towarzystw z Krakowa i Poznania, został zatwierdzony rozporządzeniem z dnia 4 czerwca 1909 r. przez C.K. Namiestnictwo we Lwowie. W tym samym roku powstała Biblioteka Naukowa TPN, do której zbiory przekazali bracia Osińscy i inni obywatela miasta i okolic.
W 1910 r. Kazimierz Osiński został pierwszym kustoszem Muzeum powołanego w kwietniu przy TPN. W Muzeum zostały zgromadzone eksponaty z dziedziny archeologii, etnografii, sztuki i numizmatyki, historyczne pamiątki i archiwalia. Zbiory liczyły 1 500 przedmiotów, ok. 3 000 książek oraz ok. 2 000 aktów grodzkich i ziemskich. Wszystkie te zgromadzone zasoby zabezpieczył i ukrył w czasie oblężenia twierdzy przemyskiej. Wspólnie z Mieczysławem Orłowiczem, twórcą polskiej turystyki, jako członkowie „Komisji rekwizycji dzwonów i innych przedmiotów metalowych” ocalili setki zabytkowych dzwonów od przetopienia ich na potrzeby armii austriackiej. Z dzwonów, których nie udało się uratować wykonali fotografie, pomiary, odbitki, gipsowe odlewy i odciski ornamentów.
Działał w różnych instytucjach kulturalno – naukowych, a także pisał wiele artykułów, sprawozdań, rozpraw, redagował czasopisma, takie jak „Ziemia Przemyska” czy „Prawda Przemyska”. Był zaangażowany w działalność społeczną, pełniąc funkcje w różnych związkach i stowarzyszeniach.
Po I wojnie św. Kazimierz Osiński wykonał projekty różnych budowli : kościoła w Nowym Miękiszu, kaplic w Maćkowicach i Witoszyńcach, ratusza w Nowym Mieście, domów ludowych i budynków mieszkalnych (willa przy ul. Tatarskiej i Krasińskiego 29) oraz kilku grobowców. W latach 1928 -1933 był kierownikiem miejskiego biura budowlanego, a także zastępcą konserwatora lwowskiego na okręg przemyski. Był założycielem Państwowej Szkoły Budowlanej w Jarosławiu i jej pedagogiem. Jako wieloletni dyrektor i kustosz Muzeum, które w 1921 r. otrzymało nazwę Muzeum Ziemi Przemyskiej borykał się z jego problemami lokalowymi i finansowymi, udzielając mu wsparcia własnymi środkami. Jego marzeniem było zbudowanie nowej siedziby muzeum według projektu wzorowanego na podobnych obiektach w Wiedniu i Lwowie.
Po II wojnie św. wrócił do Przemyśla w grudniu 1947 r. i przez półtora roku pełnił funkcję dyrektora Muzeum i uczył w PSB w Jarosławiu. Po aresztowaniu przez SB w 1950 r. i krótkim pobycie w więzieniu nie wrócił już do Muzeum.
Zmarł 4 lutego 1956 r., pochowany został na Cmentarzu Głównym w Przemyślu.
W dniu 29.06.2009 r. na 100 –lecie Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, odsłonięty został pomnik Kazimierza Osińskiego z ręką wspartą na modelu muzeum jakiego pragnął.
Literatura:
Tekstowa Kartoteka Osobowa Przemyślan – Anna Siciak